Сырниктің тарихы

Сырниктерді сүзбеден бірнеше ғасыр бойы дайындап келеді. Тарихқа үңілсек, сырниктің қайдан шыққанын түсінуге болады.
Ежелгі Рим нұсқасы
Бірде Арабиядан шыққан бір көпес сүтке толы торсықты алып, ұзақ сапарға аттаныпты. Аңыз бойынша, жолда сусыны ашып кетеді. Амал не, бұл ашыған сүттен басқа ештеңе жоқ еді, ал шөл қатты қинады. Сонда Канан (көпестің аты осылай болған) сүтті сол күйінде ішуге бел буады. Ол ең жаманына дайындалған еді, бірақ сарысудың дәмі оған қатты ұнады, ал ақ үгілгіш кесек одан да қатты ұнады. Канан үйіне оралған соң бұл қуанышты жаңалықпен әйелімен бөлісті, ал ол тәжірибені үй жағдайында қайталады. Нәтижесінде алынған сүзбе мен сарысу туыстары мен көршілерін қатты таңғалдырды, сөйтіп бұл ғажайып өте тез Римге жетті. Сүзбе дайындаудың технологиялық процесі өте қарапайым болды: сүтті үлкен керамикалық амфораларға құйған, кейін сүт өздігінен ашыған. Содан соң аспазшылар сұйықтықты (сарысуды) төгіп, ақ массаны (сүзбені) сығып алған да, қою бал мен кептірілген жемістер қосып, тәрелкемен бірден дастарханға қойған. Сүзбені бұлай дайындау оны термиялық өңдеуге (қыздыруға) ұшыратпауға мүмкіндік берді. Оның үстіне ол заманда сырник ешкім дайындамаған. Осы айтылғандарға байланысты Рим ірімшіктің авторы болуға ғана үміттене алады, сырниктің емес.
Славяндық нұсқа
Есімін тарих сақтамаған бір үй иесі бірде ашыған сүттің ішінен ұйыған массаны байқап қалады. Бастапқыда бұл өнімді «сыр» деп атаған, себебі алғашқы кезде ол шикі («сырое») сүттен жасалған. Славяндар римдіктерден де әрі асты. Бұл өнімнің сақталу мерзімі қысқа болды, сондықтан оны ұзағырақ пайдалану жолын іздеді. Ол үшін сүтті орыс пешінде баяу отта ұзақ бұқтыра бастады (одан өте дәмді пісірілген сүт — топлёное молоко шықты). Сүт құйылған саз құмыралар пеште бірнеше күн тұрды, ал ірімшік (сүзбе) пайда болғанда құмыраларды шығарып, оны сыққан. Содан кейін пресстің астына салған. Бұл тәсіл сүзбенің сақталу мерзімін бірнеше аптаға дейін ұзартты. Шамасы, бір күні әйелдердің ұзақ әрекеттерге уақыты болмаған, сондықтан күндердің бір күнінде сүзбені нанға қосып көру туралы шешім қабылданды. Шыққан нәтиже ұнады, ал батыл үй иелері одан әрі ілгері кетті. Осылайша дайындау рецептін жетілдіре келе, үй сырниктері пайда болды.
