CIP жуу жүйесінің түрлері. CIP (Clean-in-Place)

Қысқаша. CIP жуу жүйесі (СИП-мойка; CIP, Clean-In-Place — «орнында тазалау») жабдық пен құбыржолдарды бөлшектемей жуады. Әдетте бұл — құбырлармен жалғанған сілтілі, қышқылды, зарарсыздандырғыш ерітінділер мен таза су құйылған резервуарлар және басқару жүйесі. CIP жуу жүйелері қолмен басқарылатын, жартылай автоматты және автоматты, бір және көп контурлы болады; тамақ өндірісі желілеріне көп контурлы жүйе қажет.

CIP жуу жүйесі — гигиеналық нормаларды сақтау бәрінен жоғары тұратын өнеркәсіп салаларында жарты ғасырдан астам уақыт қолданылып келе жатқан әмбебап жабдық. Тамақ жабдығын жуудың бұл түрі өз атауын Clean-In-Place аббревиатурасынан алған, ол сөзбе-сөз «орнында тазалау» дегенді білдіреді — бұл CIP жүйесінің атқаратын қызметінің қысқаша сипаттамасы.

CIP жуу жүйесінің сыйымдылықтары атқаратын қызметіне қарай әртүрлі санда және әртүрлі ретпен орналасады, бірақ әдетте ол сілтілі, қышқылды, зарарсыздандырғыш ерітінділерге және таза суға арналған, өзара құбырлармен жалғанған жеке резервуарлардан тұрады. Сондай-ақ әртүрлі басқару механизмдері болады.

CIP жуу жүйесінің түрлері

CIP жуу жүйелері әртүрлі параметрлер бойынша жіктеледі:

• басқару түрі;
• тазалануға тиіс өндірістік желілер саны;
• жуғыш ерітіндіні пайдалану тәсілі;
• арнайы қызметті орындауға арналған қосымша тораптардың болуы.

Басқару түрі бойынша автоматты, жартылай автоматты және қолмен басқарылатын CIP жуу жүйелері бар. Бұл жабдықтың ең алғашқы үлгілері жуғыш құралды немесе суды белгілі бір торапқа беруді басқаратын операторды қажет етті. Қазіргі CIP жуу жүйелерінде басқару шкафы бар және олар толық автоматтандырылған.

Тазалануға тиіс өндірістік желілер санына қарай бір контурлы және көп контурлы CIP жуу жүйелері болады. Тамақ өнеркәсібінде өндірістік желілерді сапалы тазалау үшін көп контурлы жабдықты қолдану қажет. Бұл жағдайда тазалау қондырғысын жоспарлаған кезде құбыржолдар мен жуу жабдығының орналасуын ескеріп, барлық қажетті жерлерде клапандар мен вентильдердің болуын қамтамасыз ету керек.

Жуғыш ерітіндіні пайдалану тәсілі бойынша CIP жуу жүйелері бірнеше өндірістік желіні жуу үшін жоғары концентрациялы бір ерітіндіні қайта-қайта пайдаланатын және әрбір жаңа контур үшін әлсіз концентрациялы жуғыш ерітіндіні қолданатын болып бөлінеді. Бірінші жағдайда CIP жуу жүйесі резервуармен жабдықталады және бұл құрылым кәсіпорын үшін үнемдірек, өйткені екінші жағдайда су мен жуғыш ерітінді түрінде қосымша ресурстар жұмсалады. Алайда екі түрдің де жуу қасиеттері бірдей.

CIP жуу жүйесінің арнайы қызметтері персонал мен қоршаған ортаны жуғыш ерітінділердің немесе жуудан кейінгі соңғы өнімдердің зиянды әсерінен қорғау қажет болғанда керек. Мысалы, пайдаланылған қышқылдар мен сілтілерді кәрізге төгер алдында бейтараптандыру станциялары қолданылады. Ерітінділер бейтараптандырылады, бұл қызметті экологиялық тұрғыдан таза әрі қауіпсіз жүргізуге мүмкіндік береді.

Ал концентраттарды қабылдау кезеңдері ірі өндірістерде персонал агрессивті химикаттармен жанасу салдарынан кәсіптік ауруларға шалдықпауы үшін қажет. Автоматтандырылған жүйе жуғыш заттарды бағдарлама тапсырмасы бойынша цехтарға өзі жібереді.

Сонымен қатар өндірістегі жабдықты жоспарлаған кезде оның ерекшелігін ескеру маңызды. Мысалы, қызметі сүт өнеркәсібімен байланысты зауытқа CIP жуу жүйесі бар ВДП ұзақ пастерлеу ваннасын сатып алу қажет, өйткені жабдықты тазалау сапасы дайын өнімнің гигиеналық көрсеткіштеріне міндетті түрде әсер етеді.