Зауытта сүтті қабылдау: сүт қабылдау және есепке алу станциясы қалай жұмыс істейді

Қысқаша. Қабылдау — кез келген сүт өңдеудің бірінші кезеңі: сүт пастеризаторға немесе ірімшік ваннасына түспес бұрын оны тексереді, есептейді, тазартады және салқындатады. Зауытта мұны сүт қабылдау және есепке алу станциясы атқарады — бір торапқа біріктірілген сорғы, есептегіш-шығын өлшегіш, сүзгі және жылу алмастырғыш. Milberg станциялары ағында 500-ден 20 000 л/сағ-қа дейінгі өнімділікпен жұмыс істейді және көлемді ±0,5% қателікпен есептейді. Шағын шаруашылыққа жылжымалы нұсқасы бар — сорғысы, сүзгісі және есептегіші бар арба.

Қабылдау кезінде сүтпен не болады

Сүт зауытқа сүт тасығыш көлікпен келеді немесе фермадан құбыр арқылы түседі. Оны өңдеуге жібермес бұрын төрт міндетті шешу керек:

• сапасын тексеру — зертханада сынама алып, сүттің майлылығын, қышқылдығын, тығыздығын, температурасы мен тазалығын қарайды;
• мөлшерін есептеу — жеткізушімен есеп айырысу және шикізатты есепке алу үшін одан қанша сүт қабылданғанын анықтау;
• тазарту — механикалық қоспаларды сүзгімен алып тастау;
• салқындату — сүт өңдеуге дейін сапасын сақтауы үшін.

Сапаны тексеру — зертхананың жұмысы. Қалған үш операцияны қабылдау және есепке алу станциясы өз мойнына алады: сүт ол арқылы бір рет өтеді де, танкке есептелген, тазартылған және салқындатылған күйде түседі.

Сүт қабылдау және есепке алу станциясы қалай құрылған

Сүт қабылдау және есепке алу станциясы сүтті есепке алуды, сүзуді және салқындатуды ағында жұмыс істейтін бір торапқа біріктіреді. Негізгі жинаққа мыналар кіреді:

• сорғы — сүтті сүт тасығыштан немесе сыйымдылықтан алып, желі бойынша әрі қарай береді;
• сүзгі — механикалық қоспаларды ұстап қалады;
• есептегіш-шығын өлшегіш — станция арқылы өткен сүттің көлемін есептейді;
• жылу алмастырғыш — сүтті сақтауға немесе өңдеуге берер алдында салқындатады.

Сүтпен жанасатын бөліктер — AISI 304 тот баспайтын болаттан. Құрамын техникалық тапсырмаға сай өзгертуге болады: Milberg станцияларды стандартты модельдер түрінде де, техникалық тапсырма бойынша да жасайды.

Станция сүтті қаншалықты дәл есептейді

Көлемді өлшеу қателігі — ±0,5%. Станция температурасы +4-тен +60 °C-қа дейінгі сүтке және 4 барға дейінгі жұмыс қысымына есептелген.

Есептегіш дәл көлемді — литрді есептейді. Егер жеткізушілермен килограммен есеп айырысса, көлемді массаға сүттің тығыздығы арқылы аударады, оны зертхана қабылдау кезінде анықтайды.

Қандай өнімділікті таңдау керек

Өнімділікті сүт тасығыш қолайлы уақытта босатылатындай және станция пастерлеу алдында «тар орынға» айналмайтындай етіп таңдайды. Milberg 500, 1000, 2500, 5000, 10 000, 15 000 және 20 000 л/сағ станцияларын шығарады. Стандартты модельдер — СПМ-5, СПМ-10, СПМ-15 және СПМ-20:

Барлық модельдерге ортақ: есепке алу қателігі ±0,5%, сүт температурасы +4…+60 °C, қысым 4 барға дейін, қоректендіру 380 В, габариттері 1400 × 1300 × 1500 мм.

Өтінімдердегі жиі сұрақ — «көлемі 0,5–1 тонна: бұл сүт бойынша ма, әлде ірімшік бойынша ма?». Станцияны сүт бойынша таңдайды: бір ауысымда қанша литр қабылдайсыз және машинаны қанша уақытта босату керек.

Фермаға немесе шағын ірімшік цехына не таңдау керек

Тәулігіне 500–1000 л сүт қабылдайтын шаруашылықтарға ағындағы стационарлық станция әдетте қажет емес. Мұндай көлемдерге жылжымалы нұсқа бар — өнімділігі 8 м³/сағ-қа дейінгі сорғысы, сүзгісі және есептегіші бар арба. Ол жылжымалы: онымен сүтті есепке алып, тазартып қабылдайды, ал салқындатуды сүт салқындатқыш танкте жүргізеді.

Клиент «кілтін тапсыру шартымен» қабылдау туралы — сүзгілер, есепке алу және танк туралы сұрағанда, біз бірден сүт салқындатқыштың қандай көлемі қажет екенін нақтылаймыз: Milberg сүт салқындатқыш танктері 100-ден 10 000 л-ге дейін болады.

Қабылдау станциясынан кейін не тұрады

Әрі қарай сүт нақты өнімнің технологиясы бойынша жүреді: салқындатқышта сақтау, сепараторлау және нормалау, пастерлеу. Зауыт неғұрлым көп сүт қабылдаса, пастерлеудің қабылдау қарқынына ілесуі соғұрлым маңызды. Порциялық ванна шағын партияларға сәйкес келеді, ағын үшін құбырлы пастеризатор қажет — толығырақ «Сүт пастеризаторы: ВДП немесе құбырлы» мақаласында. Қабылдау сүзбе желісіне қалай кіріктірілетінін «Сүзбе өндірісі: технология және жабдық» мақаласында талдадық.

Бұл жабдық қайда жұмыс істеп тұр

Желіде қабылдау станциясынан кейін әдетте пастерлеу тұрады, және тапсырыс берушілеріміз бізге дәл осы байланыспен бірнеше рет келген. 2019 жылы Қазақстандағы жеке өндіріске 4000 л/сағ ТТ-4000 ағындық пастеризаторы жеткізілді: қабылданатын сүт көлемі өсіп, сыйымдылықтық пастерлеу қабылдауға ілесе алмай қалған еді. 2024 жылы Қазақстандағы басқа бір компанияға сүт сорғысымен бірге ПТ-2000 пастеризаторы жеткізілді — енді сүт қабылдаудан кейін бірден ағында пастерленеді. Барлық жобалар — «Кейстер» бөлімінде.

Бір ауысымда қанша сүт қабылдайтыныңызды, ол қалай келетінін (сүт тасығыш, фермадан келетін құбыр) және не шығаратыныңызды жазыңыз — қабылдау станциясын немесе арбаны таңдап, бір жұмыс күні ішінде коммерциялық ұсыныс дайындаймыз. Сүт өндірісіне арналған барлық жабдық — «Сүт өңдеуге арналған жабдық» бөлімінде.