Тот баспайтын болаттан жасалған сүт сыйымдылығы: термос, қаптама, араластырғыш — қайсысын таңдау керек

Қысқаша. Сүтке арналған сыйымдылық сүтпен не істеу керектігіне қарай таңдалады. Тек қабылдап, сақтау үшін жылу оқшаулағышы бар, AISI 304 тот баспайтын болаттан жасалған «термос» сыйымдылық қажет; Milberg мұндай сыйымдылықтарды 100-ден 50 000 л-ге дейін, тік және көлденең, үй-жайға және ашық алаңға арнап жасайды. Сауудан кейін сүтті салқындату үшін 100–10 000 л сүт салқындатқыш танк керек. Бір сыйымдылықта қыздыру, пастерлеу және салқындату үшін қаптамалы сыйымдылық қажет: 75–1000 л ұзақ пастерлеу ваннасы немесе 300–2500 л нормаландыру ваннасы.

Сүтке арналған сыйымдылықтардың түрлері

«Сүтке арналған сыйымдылық» деген сөзбен адамдар төрт түрлі аппаратты іздейді. Олардың бәрі тағамдық тот баспайтын болаттан жасалған, бірақ құрылымы әртүрлі.

Сыйымдылыққа жылу оқшаулау не үшін керек

Сақтауға арналған сыйымдылыққа әдетте «термос» түрінде тапсырыс береді (оқшаулағышсыз нұсқалары да бар): тот баспайтын болаттан жасалған ішкі ыдыс пенополиуретан (ППУ) қабатымен оралады, ал сырты тот баспайтын болаттан жасалған беткі қабатпен (облицовкамен) жабылады. Мұндай сыйымдылық қосымша салқындатусыз сүттің температурасын ұзақ сақтайды — салқындатылған күйде құйылған сүт ұзақ уақыт суық болып қалады.

Егер сүт ұзақ сақталса немесе сыйымдылық жылы жерде тұрса, оған тапсырыс бойынша салқындату құрылғысы мен температураны бақылау жүйесі орнатылады. Ал сүт жылы, жаңа сауылған күйінде келсе, оған термос емес, салқындатқыш керек: жылу оқшаулау температураны сақтайды, бірақ төмендетпейді. Сүтті неліктен бірден салқындату маңызды екенін «Сүт салқындатқыштары» мақаласында жазғанбыз.

Араластырғыш керек пе

Араластырғыш тапсырыс бойынша орнатылады, ал сүт үшін ол әрдайым дерлік пайдалы:

• сүттің тұнуына және қабаттарға бөлінуіне жол бермейді — кілегей бетіне қалқып шықпайды;
• бүкіл көлем бойынша температураны теңестіреді;
• сыйымдылық толтырылғаннан кейін көбік түзілуін болдырмайды.

Араластырғыштан бөлек, сыйымдылыққа деңгей өлшегішті, CIP жуу басын, ауа алмасу саңылауын (отдушина), жуу мен қызмет көрсетуге арналған люктерді және басқару панелін қосуға болады.

Қаптамалы сыйымдылық қашан қажет

Қаптама — сыйымдылықты қоршап тұрған екінші қабырға, оған жылу тасымалдағыш — ыстық су, бу немесе мұзды су беріледі. Ол арқылы өнімді жылу тасымалдағышпен араластырмай қыздырады және салқындатады. Егер сүтті пастерлеу, ұйыту немесе қыздырғаннан кейін салқындату қажет болса, қарапайым сыйымдылық жеткіліксіз — қаптамасы және араластырғышы бар сыйымдылық керек.

Сүт үшін бұл ең алдымен ұзақ пастерлеу ваннасы: онда сүтті 95 °C-қа дейін қыздырады, содан кейін қаптамаға мұзды су беріп, ұйыту немесе сақтау температурасына дейін салқындатады. Өнім мен жылу тасымалдағыштың температурасы пультте бөлек орнатылады және автоматты түрде ұсталады. Май шайқағыштың алдындағы кілегей үшін көлбеу түбі және төменгі жетекті араластырғышы бар нормаландыру ваннасы қолданылады — оны жуу оңайырақ.

Сатып алғаннан кейін жиі қойылатын сұрақ — су қаптамасын бумен қыздыруға бола ма. Егер қаптама ашық, асып ағу (перелив) түтігі бар болса — болады, бірақ тек барботаж әдісімен: бу қаптамадағы суға беріледі, жоғарғы асып ағу келте құбыры жабылмайды, сонда қаптама артық қысымсыз жұмыс істейді.

Қандай көлем мен орындалуды таңдау керек

Көлем қабылдау мен өңдеу аралығында сақталатын сүт мөлшері бойынша есептеледі: тәулігіне қанша сүт қабылдайсыз және ол пастерлеуге дейін қанша уақыт тұрады. Қаптамалы сыйымдылық үшін — бір партияның көлемі бойынша.

Тік немесе көлденең — үй-жайдың жоспарына қарай таңдалады.

Үй-жайда немесе далада. Сыйымдылықтар екі нұсқада да жасалады. Аралас шешімдер де болады: мысалы, бізге 10 000 л термос-сыйымдылыққа тапсырыспен жүгінді — оның люгі мен араластырғышы бар бүйір беті цехта, ал қалған бөлігі далада тұрады. Мұндай сыйымдылықтарды тапсырыс берушінің өлшемдері мен талаптарына сай жасаймыз.

Егер сүт зауытқа сүт тасығыш көлікпен келсе, сыйымдылықтың алдына әдетте қабылдау және есепке алу станциясын қояды — ол туралы «Зауытта сүт қабылдау» мақаласында айтқанбыз.

Бұл жабдық қазір қай жерде жұмыс істеп тұр

Milberg қаптамалы сыйымдылықтары — ұзақ пастерлеу ванналары — Адыгеядан Чукоткаға дейінгі сүт цехтарында жұмыс істейді. 2024 жылы Адыгея Республикасына ВДП-1000 жеткізілді: бұрын бар сыйымдылықтар қажетті көлемдегі партияны пастерлеуге мүмкіндік бермеген, енді мың литр бір циклде өтеді, ал сол ваннада йогурт пен ряженка ұйытылады. Сол жылы пастерлеу ваннасы Чукоткадағы сүт цехына жөнелтілді. Барлық жобалар — «Кейстер» бөлімінде.

Қанша сүтті сақтау немесе өңдеу керектігін, сыйымдылықта онымен не болатынын және ол қайда тұратынын жазыңыз — орындалуын таңдап, бір жұмыс күні ішінде коммерциялық ұсыныс дайындаймыз. Сүт өндірісіне арналған барлық жабдық — «Сүт өңдеу жабдықтары» бөлімінде.